Kunstencentrum Masereel, Kasterlee

In het kunstencentrum Frans Masereel te Kasterlee verblijven jaarlijks ongeveer 60 kunstenaars, onderzoekers, critici, academici en studenten tijdelijk in een van de 9 kunstenaarsverblijven. Ze komen hier om te werken in een inspirerende omgeving die tegelijk landelijk en intiem is.

De oorspronkelijke gebouwen dateerden uit de jaren 70 en bevonden zich op bouwkundig vlak in een matige toestand. Bovendien waren ze geconcipieerd met de gerieflijkheid van een compact vakantiehuisje en boden ze te weinig flexibiliteit om een waaier aan gebruikersgroepen te kunnen herbergen. Zo was er onder meer een gemis aan ruimte voor grotere groepen.

Er werd een nieuw residentiegebouw ontworpen waarbij de individuele verblijfsruimtes op de verdiepingen zo zijn ingericht dat er op elke hoek een polyvalente ruimte ontstaat in elke wooneenheid, met zicht op de omgeving. De primaire houten draagbalken dragen van een CLT-kern (waarin de badkamers zich rond een centrale leidingenkoker buigen) naar drie metalen ringen aan de buitenzijde van het gebouw. Dit betekent dat alle wanden in het interieur én de buitenwanden niet-dragend zijn en dus alle verdiepingen vrij en onafhankelijk van elkaar indeelbaar zijn.

Houtbouw en akoestiek: een uitdaging

In het circulaire ontwerp was een belangrijke rol weggelegd voor hout. Dat zorgde op akoestisch vlak voor een uitdaging, zeker ook omdat het ontwerpteam bewust afstapte van klassieke beton- en chapelagen. Met SonIQ zorgden we voor een gebouw dat evenveel akoestisch comfort biedt als een traditioneel gebouw.

Hoewel de opgelegde akoestische eisen relatief beperkt waren, legden we de lat bewust hoger en streefden we naar een comfortniveau dat vergelijkbaar is met dat van kwalitatieve meergezinswoningen. De rust en privacy van de kunstenaars stonden immers hoog op de agenda. De studie akoestiek was dus een essentieel onderdeel van het ontwerpproces.

Combineren van lagen en materialen

De oplossing om lucht- en vooral contactgeluid te beperken, schuilt uiteindelijk niet in één materiaal, maar in een zorgvuldig uitgewerkte combinatie van lagen, ontkoppelingen en absorberende materialen; onder meer linoleum, dubbele gipsvezelplaten, kokosvezelplaten, isolatie tussen de houten balken en houtwolcementplaten dragen bij aan de akoestische prestaties van het gebouw.

Minstens even belangrijk waren de aansluitdetails. Overgangen tussen vloer en wand, gevel en vloer of verschillende constructieonderdelen vormden potentiële geluidsbruggen. Daarom werd ook aan die detaillering veel aandacht besteed. Die doorgedreven engineering maakt het verschil tussen een theoretisch en een effectief werkend akoestisch ontwerp.

Meer info op de website van Masereel.

Foto’s @robbyvandenhouwe